اولین پیام قلعهنویی بعد از جام جهانی؛ تغییر نسل بالاخره شروع شد؟
ایمان گودرزی؛ اولین فهرست تیم ملی فوتبال ایران پس از جام جهانی ۲۰۲۶ را نمیتوان صرفاً یک لیست معمولی برای دو بازی دوستانه مقابل ازبکستان و روسیه دانست. این فهرست، نخستین تصویر از تیمی است که امیر قلعهنویی قرار است در دوره پس از جام جهانی بسازد؛ تیمی که هنوز ستونهای باتجربهاش را حفظ کرده، اما نشانههایی از ورود نسل جدید هم در آن دیده میشود.
قلعهنویی برای این اردو ۱۸ بازیکن داخلی را دعوت کرده است؛ فهرستی که در آن نام بازیکنان باسابقه جام جهانی کنار چند چهره تازهوارد و چند بازیکنی قرار گرفته که پیش از این هم در اردوهای ملی حضور داشتهاند. همین ترکیب، مهمترین پرسش این روزهای فوتبال ایران را دوباره مطرح میکند؛ آیا روند تغییر نسل بالاخره آغاز شده است؟
فاصله گرفتن از تیم ۳۰ ساله جام جهانی
فهرست ۲۶ نفره ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از باتجربهترین ترکیبهای سالهای اخیر بود. احسان حاجصفی ۳۶ ساله، شجاع خلیلزاده ۳۷ ساله، رامین رضاییان ۳۶ ساله، علیرضا جهانبخش، مهدی طارمی و علیرضا بیرانوند ۳۳ ساله، بخش مهمی از هسته اصلی تیم را تشکیل میدادند؛ تیمی که میانگین سنی آن بر اساس فهرست رسمی فیفا، حدود ۳۰ سال بود. حالا در نخستین فهرست پس از جام جهانی، میانگین سنی ۱۸ بازیکن داخلی به حدود ۲۸.۷ سال رسیده است؛ یعنی حدود ۱.۴ سال کمتر از ترکیب جام جهانی. این کاهش شاید در نگاه اول بزرگ به نظر نرسد، اما وقتی بدانیم سه دروازهبان باتجربه، حاجصفی، خلیلزاده و رضاییان همچنان در فهرست حضور دارند، معنای این تغییر روشنتر میشود؛ قلعهنویی بدون کنار گذاشتن کامل ستونهای قدیمی، چند مهره جوان را هم وارد چرخه کرده است.
چه کسانی ماندند و چه کسانی رفتند؟
از میان بازیکنان داخلی حاضر در جام جهانی، هشت نفر همچنان در اردو حضور دارند؛ علیرضا بیرانوند، سیدحسین حسینی، پیام نیازمند، احسان حاجصفی، شجاع خلیلزاده، صالح حردانی، رامین رضاییان و آریا یوسفی. در مقابل، نامهایی مانند محمدحسین کنعانیزادگان، روزبه چشمی، مهدی ترابی، علی علیپور و شهریار مغانلو در فهرست داخلی دیده نمیشوند. البته دو غیبت مهم را نباید به حساب خروج از چرخه تیم ملی گذاشت؛ دانیال ایری و امیرمحمد رزاقینیا این روزها همراه تیم امید در بازیهای آسیایی ناگویا حضور دارند و اساساً در اختیار کادر فنی بزرگسالان نیستند.
نسل تازه پشت در تیم ملی
بخش جذاب فهرست، نامهای جدید آن است. محمد نادری، عارف آغاسی، سامان فلاح، محمدمهدی زارع، میلاد سورگی، عارف حاجیعیدی، مهدی لیموچی، محمدمهدی محبی و امیرحسین محمودی، مهمترین چهرههای تازه این اردو هستند. در میان آنها، میلاد سورگی بیش از همه جلب توجه میکند؛ هافبک ۲۴ سالهای که با عملکرد خوبش در شمسآذر، نخستین دعوتش به تیم ملی بزرگسالان را تجربه میکند. امیرحسین محمودی نیز با ۲۰ سال سن، جوانترین بازیکن این فهرست است؛ بازیکنی که میتواند نماد ورود نسل تازه به اردوهای تیم ملی باشد.
آمار هم از تغییر نسل حرف میزند
ترکیب سنی این فهرست، تصویری متفاوت نسبت به گذشته ارائه میدهد. چهار بازیکن کمتر از ۲۵ سال دارند؛ محمدمهدی زارع ۲۳ ساله، آریا یوسفی و میلاد سورگی ۲۴ ساله و امیرحسین محمودی ۲۰ ساله هستند. در کنار آنها، سامان فلاح ۲۵ ساله و مهدی لیموچی و محمدمهدی محبی ۲۶ سالهاند؛ یعنی بخش قابل توجهی از بازیکنان حاضر، در بازه سنی ۲۰ تا ۲۶ سال قرار دارند. این موضوع نشان میدهد تغییر نسل، دستکم در مرحله دعوت به اردو، دیگر محدود به یک یا دو بازیکن نیست.
تیم امید؛ غایبان مهم این فهرست
با این حال، برای قضاوت درباره میزان واقعی جوانگرایی، یک نکته مهم را نباید فراموش کرد؛ بسیاری از بازیکنانی که میتوانستند امروز در تیم ملی بزرگسالان باشند، هماکنون در ناگویا حضور دارند. تیم امید ایران با هدایت حسین عبدی برای بازیهای آسیایی راهی ژاپن شده و بازیکنانی مانند محمد خلیفه، امین حزباوی، مسعود محبی، دانیال ایری، امیرمحمد رزاقینیا، اسماعیل قلیزاده، امیرحسین حسینزاده، سعید سحرخیزان، رضا غندیپور و کسری طاهری در اختیار آن تیم هستند. برگزاری همزمان بازیهای آسیایی با فیفادی، عملاً دست قلعهنویی را برای استفاده از بخشی از استعدادهای جوان بسته است؛ موضوعی که باعث میشود فهرست فعلی، تصویر کاملی از پروژه تغییر نسل نباشد.
هنوز برای قضاوت زود است
یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد؛ این فهرست فقط شامل بازیکنان داخلی است و هنوز نام لژیونرها اعلام نشده است. بنابراین میانگین ۲۸.۷ سال را نمیتوان میانگین قطعی تیم ملی در این اردو دانست؛ چرا که حضور چند لژیونر باتجربه میتواند دوباره این عدد را افزایش دهد. در واقع، فهرست جدید را باید بیشتر یک نشانه دانست تا یک نتیجه قطعی.
دعوت از بازیکنانی مانند زارع، فلاح، سورگی، لیموچی، محبی و محمودی در کنار حفظ چهارچوب باتجربه تیم، نشان میدهد نخستین قدم در مسیر انتقال نسل برداشته شده است. اما جوانگرایی واقعی زمانی معنا پیدا میکند که این بازیکنان فقط برای تکمیل فهرست دعوت نشوند؛ بلکه فرصت بازی، حضور مستمر در اردوها و نقش واقعی در ساختار تیم ملی پیدا کنند. پاسخ نهایی این پرسش که آیا قلعهنویی واقعاً مسیر تازهای را آغاز کرده، نه در همین فهرست، بلکه در چند فیفادی آینده مشخص خواهد شد. فعلاً تنها چیزی که میتوان با اطمینان گفت این است که نخستین پیام تیم ملی پس از جام جهانی، با چند نام تازه و عددی که کمی پایینتر آمده، از آغاز آرام یک تغییر خبر میدهد؛ تغییری که هنوز برای تبدیل شدن به یک دگردیسی کامل، به زمان و فرصت بیشتری نیاز دارد.
۲۵۷ ۲۵۱
